· 

Virtual Reality integreren in didactische concepten!

Dat Virtual Reality op dit moment aan de weg timmert lijkt niemand te ontgaan. Overal waar je kijkt kom je toepassingen tegen waarin men VR in zet om de beleving van de klant te vergroten dan wel dichterbij te brengen. Het 'Immersive' effect maakt het zo dat de beleving wordt ervaren door dat er bepaalde hersengebieden (limbisch systeem) worden geactiveerd omdat in de basis de zintuigen horen en zien (360 graden) je laten ervaren alsof je echt in de ruimte aanwezig bent. Hoe meer zintuigen we activeren (geur, smaak, zien, horen en voelen) des te beter ons brein de mentale map kan 'matchen' met de echte werkelijkheid en dit dus ten gunste zou moeten zijn van de VR beleving. Afhankelijk welk doel je er mee hebt. In die lijn zien we ook steeds meer technisch vernuft waardoor we vrijer en realistischer in de virtuele wereld kunnen zijn. Denk hierbij aan suits, bewegingsplatforms en zelfs geuren die verspreid worden via een ingebouwd systeem. Dit betekent echter wel dat zwaardere hardware nodig is en dat mogelijk ten koste gaat van mobiliteit en bereik. 

 

Wat is het doel?

Voor organisaties is waarom en hoe VR gebruikt wordt of kansen biedt de centrale vraag. Wat levert het gebruik van VR op in het effect van de dienst die men levert of op de beleving van de klant? En zijn deze meetbaar op korte en lange termijn? Zo zien we verschillende zorgorganisaties (traumaverwerking, ziekenhuizen) etc. actief experimenteren met VR en worden er ook mooie resultaten geboekt als het gaat om welzijn van de cliënt en traumaverwerking. VR lijkt dus effect te hebben als het gebruikt wordt waarin het een duidelijke bijdrage levert aan het primaire doel. In die zin zou je kan zeggen/stellen dat VR op zichzelf een leuk gadget is maar er voor integratie in diensten een duidelijke doelstelling moet zijn, omdat het anders niet meer dan een gadget is. 

 

Brein en Virtual Reality

Als we kijken naar het brein is onze centrale radar (amygdala) betrokken in het activeren van onze stressrespons op basis van wat onze zintuigen waarnemen/ervaren. Deze amygdala vult de kaartenbak een leven lang met nieuwe ervaringen maar zorgt er ook voor dat je spanning en emoties ervaart bij situaties die je in het verleden hebt meegemaakt. (stel ik ben ooit gebeten door een hond waardoor ik telkens bij het zien van hetzelfde ras een flashback ervaar of direct voel dat ik stress ervaar). Razendsnel zoekt je brein naar referentiekaders en geeft op onderbewust mogelijk een trigger van gevaar. De consequentie is dat ons stresssysteem aangaat en we alerter zijn of in het ergste geval wegvluchten of vechten.

In dit filmpje van Marrell is mooi te zien hoe men VR gebruikt om hun nieuwe bergschoenen te beleven. In het fragment zie je een mooie combinatie van de VR omgeving met de fysieke werkelijkheid. Tegelijkertijd zien we ook hoe het brein reageert op de prikkels van mogelijk gevaar of risico's.

Lessons Learned en VR binnen opleidingen

Dat VR een bijdrage kan leveren aan leerervaringen wilde we graag onderzoeken binnen ons bestaand klantenbestand. Echter stelde we ons de vraag waar we wilde beginnen, welke investering het zou gaan kosten en wat de leeropbrengst moest zijn binnen de verschillende trajecten die we draaien. Hierbij ging het ons vooral erom dat we in ons concept Blended Action Learning vooral de lerende willen faciliteren in zijn of haar leerweg en VR als extra middel wilde inzetten om deze mogelijkheden uit te breiden. Hier zat echter 1 maar aan, want hoe integreer je VR in een opleiding of training voor een organisatie, hou je de kosten laag en bereik je iedereen? Met deze vragen zijn we op pad gegaan en draaien we op dit moment verschillende trajecten waarin VR onderdeel is van de opleiding en de reacties positief zijn. 

 

Enkele casussen waar we op dit moment actief zijn in het gebruik van VR:

  1. Zuyderland Medisch Centrum waarin we operationeel crisiscoördinatoren opleiden als onderdeel van integraal crisismanagement. Hierbij gebruiken we VR om scenario's te trainen (opgenomen in het eigen ziekenhuis). Deelnemers krijgen een eigen VR bril, downloaden de app en krijgen per periode een virtueel scenario wat ze doorlopen en uitwerken. Daarnaast zien we als neveneffect dat door VR hun gebouwenkennis omhoog gaat en we ze beter voorbereiden op simulaties met echte acteurs en afleiders. De koppeling met online modules, contactonderwijs en VR laat een enorme leercurve zien. Door VR zijn we ook in staat om situaties uit de praktijk en nieuws direct te gebruiken in het onderwijs. Dit maakt het actueel en dynamisch maar vraagt van ons ook veel flexibiliteit.

  2. Admiraal de Ruyter Ziekenhuis waar we situaties uit de dagdagelijkse praktijk hebben opgenomen in het eigen ziekenhuis en de deelnemers een programma volgen over mentale kracht. Dit programma is verspreid over zes maanden en bevat een combinatie van contactonderwijs, online leren en een virtuele collega die telkens voor nieuwe situaties zorgt in VR. Wat we zien is dat de deelnemers door de 'immersive' beleving direct ervaren wat de situatie met hun doet (herkenbaarheid) maar daardoor ook de door ons geleerde technieken kunnen inzetten. Wat een mooie conclusie is dat de actrice ergens in de opleiding daadwerkelijk aanwezig is en er al sprake is van een band en beleving. Je zou kunnen zeggen dat je dat ook kan bereiken met 2D video, maar in VR zien we dat de omgeving in 360 graden het 'echter' laat beleven.
  3. ROC Tilburg heeft voor de excellerende studenten een aanvullende programma gericht op mentale weerbaarheid en vergroten van het vakmanschap. Hier krijgen de studenten op verschillende manieren te maken met VR. Enerzijds voor het observeren in een bv. een drukke winkelstraat, het ervaren van intimidatie op straat, maar ook reflecteren op het eigen handelen door zichzelf terug te kijken in VR. We nemen dus scenario's op waarbij we de cursist de mogelijkheid geven om virtueel het eigen handelen terug te zien. Men beleefd het nog een keer en kan vanuit derde persoon in een situatie terugkijken naar hun eigen spanning controle en gedrag.
  4. Bij de Nationale Politie hebben geëxperimenteerd in het creëren van virtuele oefenscenario's voor de officier van dienst. Niet als vervanger maar als extra aanvulling op de bestaande opleiding en de cursist de mogelijkheid te geven in een Blended Action Learning concept te kiezen uit verschillende leermethodieken. De 'virtuele' oefenbaan laat hem of haar kennis maken met actoren en factoren die van invloed zijn op het leiding geven en aansturen in het brongebied van een incident. Hiervoor ontwikkelen we scenario's waarin bv. een oude WOII bom is gevonden bij graafwerkzaamheden tot en met een overval op een juwelier. Wat we zien is dat docenten en coaches andere vormen van leren kunnen bieden aan hun cursisten en het omgaan met (oefen)spanning, stress en druk positief beïnvloedt wordt. 

Top 5 uitdagingen
We zien hele mooie effecten door het gebruik van VR waardoor we lerende anders in de leerbeleving kunnen zetten. Dit vergt echter wel een mate van flexibiliteit. Onze top 5 aan uitdagingen zien we als volgt:

  1. Zorg voor een duidelijke kop-romp-staart en didactiek (Wat zet je in op welk moment, met welk doel en welk eindpunt).
  2. Ga er vanuit dat het nieuw is voor mensen en organisaties en zorg voor gewenning, dus faciliteer tijd en trouble-shooting.
  3. Immersive maakt verschil, maar zorgt ook voor beperkingen in mobiliteit (weegt de investering op tegen het rendement).
  4. Kun je ervan uitgaan dat mensen zelfstandig een VR bril opzetten? Hoe borg je dat en wat meet je?
  5. Hoe voorkom je motion sickness (misselijkheid) wat ten koste gaat van het leerrendement?

Top 5 kansen

  1. In combinatie met een goed didactisch concept Blended Action Learning dichterbij brengen en flexibiliteit toevoegen;
  2. Integratie van werkpraktijk naar leercontext en andersom, gebruik te maken van virtuele docenten;
  3. Virtuele personages en situaties brengen de lerende direct in het moment waardoor je referentie kan opbouwen waar het element spanning en druk een grote rol speelt;
  4. Organisaties kunnen met een goed doordacht concept anders opleiden en return on investment bereiken op middelen en budget.  (denk hierbij aan identieke scenario's, inhuur middelen, mogelijkheid tot herhalen, bereik met VR etc.)
  5. Leren en ontwikkelen op basis van leerpsychologie en breinkennis dichterbij elkaar brengen door VR in te zetten als visualisatie;

 

Reactie schrijven

Commentaren: 0